Hamileliğin ne zaman başladığını ve dolayısıyla doğumun hangi tarihte gerçekleşeceğini bilmek, gerekli adımların atılması için olmazsa olmazdır. Tam da bu nedenle anne ve baba adayları, gebelik hesaplama yöntemlerine başvurmak durumunda kalabilir. Fakat söz konusu işlemler ilk başta kafa karıştırıcı gelebilir. Bu içeriğimizde sık kullanılan hamilelik hesaplama yöntemlerine odaklanarak bu süreci sizin için kolaylaştırmaya çalışacağız. Başlamadan önce de bu dönem hakkında daha kapsamlı bilgilere ulaşmak için “Hamilelik Hakkında Bilinmesi Gerekenler” başlıklı içeriğimize göz atabileceğinizi belirtelim.
Gebelik Hesaplama Nedir?
Hamilelik hesaplama, en özet ifadeyle gebeliğin başladığı tarih baz alınarak doğumun ne zaman gerçekleşeceğini öngörme işlemi olarak tanımlanabilir. Söz konusu süreç, istisnai durumların oluşmadığı normal şartlar altında 37 ila 40 haftalık bir zaman dilimini kapsar. Yani bahsedilen işlemler, genel olarak bu süre baz alınarak yapılır.
Gebelikte bebeğin gelişimi ve buna bağlı olarak annenin hissettiği değişimler haftalık olarak takip edilir. Bu nedenle hafta hafta gebelik hesaplama yapmak elde edilen sonuçların daha sağlıklı olmasını mümkün kılar. Peki, bu işlem nasıl yapılır?
Gebelik Nasıl Hesaplanır?
Hamilelik hesaplamanın en pratik ve en sık kullanılan yönteminde son âdet tarihi baz alınır. Bu tarihin üzerine 280 gün yani 40 hafta konularak doğumun gerçekleşeceği gün öngörülür. Ama süreç, kişisel olarak pek çok faktörün etkisinde olduğundan bunu, tam hamilelik hesaplamak için ideal bir yöntem şeklinde nitelemek zordur. Sürece dair daha kesin bulgulara ulaşmak için bir kadın doğum doktoruna başvurmak daha doğru olacaktır. Bu yolla net gebelik hesaplamak olanaklı hâle gelebilir.
En Çok Kullanılan Gebelik Hesaplama Yöntemleri
Gebeliğin hesaplanması için kullanılan pek çok farklı metot mevcuttur. Bunların en sık tercih edilenlerine tek tek bakmadan önce internet üzerinden pek çok otomatik hamilelik hesaplama aracına ulaşabileceğinizi söyleyelim. Söz konusu araçlar, basit matematik hesaplamalara dayandığından yüzde yüz sonuç vermeyebilir. Bununla birlikte hamilelik belirtilerinin ortaya çıktığı dönemin hesaplama işlemi için baz alınmayacağını da belirtelim. Çünkü döllenme ve devamında gebeliğin oluşması, belirtilerin hissedilmesinden önce de gerçekleşebilir. Aynısı hamilelik testinin yapıldığı gün için de geçerlidir. Yani test tarihi de bu işlemler için kullanılmamalıdır. Bu bilgileri de verdikten sonra artık hamilelik sürecini hesaplamak için başvurulabilecek yöntemlere geçebiliriz.
Haftalık Hesaplama Yöntemi
Gebelik haftası hesaplama yöntemi, söz konusu işlem için en çok başvurulan yolların başında gelir. Bu metotta son âdet döneminin ilk günü baz alınır. Bu tarih üzerine 280 gün (4 hafta) ilave edilerek doğumun gerçekleşeceği zaman hesaplanılır. Haftalık hesaplama, âdet düzensizliği yaşayan kişilerde sağlıklı sonuç vermeyebilir. Ayrıca son âdet dönemi net olarak bilinmiyorsa bu yöntemin kullanılması mümkün değildir. Gerekli hesaplamanın yapılabilmesi için bir kadın doğum doktoruna gidilerek gebeliğin hangi evresinde olunduğu öğrenilir, ardından söz konusu işlem yapılabilir.
Ayrıntılı Gebelik Hesaplama Yöntemi
Ayrıntılı gebelik hesaplama, haftalık yönteme benzer şekilde yapılır ama ona kıyasla bir miktar daha detaylıdır. Buna bağlı olarak da daha spesifik sonuçlar verebilir. Bu metot için de son âdet dönemimin mutlaka bilinmesi gerekir. Aksi hâlde ayrıntılı hesaplama yöntemini kullanmak mümkün olmaz.
Bu yöntemde kişinin kendi âdet döngüsü hakkında bilgi sahibi olması önemlidir. Çünkü ayrıntılı hesaplama metoduna göre son âdet tarihinin 14 gün sonrası gebeliğin başlangıcı olarak kabul edilir. Bunun nedeni, yumurtlama yani ovulasyon olarak bilinen evrenin bu döneme denk gelmesidir. Gebeliğin başlığı günden içinde bulunulan tarihe kadar geçen gün sayısı 7’ye bölünür. Bunun sonucunda da hamileliğin hangi haftasında olunduğu saptanır. Elde edilen sonuca göre anne adayı başta beslenme programı düzenlemek olmak üzere gerekli hazırlıklarını yapma fırsatı yakalar. Hamilelikte beslenme konusunda detaylı bilgilere ulaşmak isterseniz bu başlığa özel olarak hazırladığımız içeriğimize göz atabilirsiniz.
Negele Yöntemiyle Hamilelik Hesaplama
Negele yöntemi de son regl dönemi üzerine kurgulanmış bir gebelik hesaplama metodu olarak öne çıkar. Bu işlem, doğumun ne zaman gerçekleşeceğine dair de önemli veriler sağlar. Negele yönteminde son âdet döneminin başladığı tarihe 7 gün eklenir. Elde edilen günden 3 ay geriye gidilir. Son olarak da bu tarihe bir yıl eklenir. Kulağa karışık geldiyse bir örnek üzerinden açıklayalım:
- Kişinin son regl döneminin ilk günü 21 Nisan 2024 olsun.
- 21 Nisan’a 7 gün eklersek -> 28 Nisan tarihi elde edilir.
- Nisan 4. aydır. Bundan 3 ay geri gidersek -> 28 Ocak 2024
- Bu tarihe 1 yıl ekleyelim -> 28 Ocak 2025
- Yani doğumun 28 Ocak 2025 günü gerçekleşeceği beklenebilir.
Negele yöntemi, regl dönemlerinin düzensizliği ya da o ay özelinde yumurtlama tarihinin değişmesi gibi durumlarda sağlıklı sonuç vermeyebilir. Bu noktada hesaplama dâhil tüm sürecin uzman bir doktor desteğiyle tıbbi donelere göre devam ettirilmesinin en doğru yol olduğunu belirtelim.
Gebelik Hesaplama Cetveli Nasıl Kullanılır?
Hamilelik hesaplama cetveli, anne adayının gebeliğin hangi döneminde olduğunu daha kolay kavramak için kullanılan bir çizelgedir. Bir tür gebelik hesaplama takvimi olarak da tanımlanabilecek olan bu çizelge, kendi içinde üç aylık zaman dilimleri olan trimesterlere ayrılır.
- 1. Trimester dönemi; 1 ile 13 hafta arasındaki dönemi,
- 2. Trimester dönemi; 14 ile 26 hafta arasındaki dönemi,
- 3. Trimester dönemi ise 27 ile 40 hafta arasındaki dönemi kapsar.
Cetvel, aynı zamanda aylık bazda da hazırlanabilir. Haftalık olarak hamileliğin kaçında ayında olunduğu şöyle listelenebilir:
- 4-5 hafta: 1 aylık
- 8-9 hafta: 2 aylık
- 12-13 hafta: 3 aylık
- 16-17 hafta: 4 aylık
- 20-21 hafta: 5 aylık
- 24-25 hafta: 6 aylık
- 28-29 hafta: 7 aylık
- 32-33 hafta: 8 aylık
- 36-37 hafta: 9 aylık
Bu zaman aralıklarına bakarak hem anne adayının hem de bebeğin süreç içindeki ihtiyaçları daha kolay takip edilip giderilebilir.
İlişki Tarihine Göre Gebelik Hesaplamak Doğru mudur?
İlişki tarihi kullanılarak hamileliğin hesaplanıp hesaplanamayacağı anne ve baba adaylarının en çok merak ettiği konulardan biridir. Bu konuya dair şunu rahatlıkla söyleyebiliriz ki ilişki tarihine göre gebelik hesaplama, çok sağlıklı sonuç vermediğinden sık kullanılan bir yöntem değildir. Söz konusu durumun en büyük nedeni, hamileliğin ilişkiye girilmesini takiben hemen başlamamısıdır. Çünkü sperm hücreleri, döllenme gerçekleşmeden önce de 4-5 gün boyunca canlılıklarını sürdürebilir; yani dölleme kabiliyetlerini devam ettirebilir. Hâl böyleyken ilişkiye girilen gün gebeliğin başlangıç tarihi olarak baz alınmaz. En çok kullanılan hesaplama yöntemlerinde son regl döneminin kullanılması tam olarak bununla ilgilidir.
Tüp Bebekte Gebelik Hesaplama Nasıl Yapılır?
Tüp bebek işlemlerinde döllenmenin tam olarak hangi günde gerçekleştiği bellidir. Buna bağlı olarak da hamilelik günü hesaplamada embriyonun rahme yerleştirildiği tarih kullanılabilir. Söz konusu işlemde yerleştirmenin yapıldığı tarihe 266 gün eklemek yeterlidir. Fakat tüp bebekte hamilelik hesaplama yapılırken kaçıncı gün embriyosunun kullanıldığı da göz önünde bulundurulmalıdır. Yani daha ileri evredeki bir embriyo kullanılacaksa eklenecek gün sayısı buna bağlı olarak düşer.
